Νέος οδηγός για αιτήσεις ανακαίνισης κατοικίας με επιδότηση έως 36.000 ευρώ

Η δημοσίευση του Οδηγού Εφαρμογής του νέου προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», προϋπολογισμού 480 εκατ. ευρώ, ανοίγει τον δρόμο για αιτήσεις χρηματοδότησης με επιδοτήσεις έως 36.000 ευρώ για την ανακαίνιση παλιών κατοικιών. Ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για την ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Περισσότεροι από 100.000 ιδιοκτήτες που έχουν ήδη εξασφαλίσει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας καλούνται να ετοιμάσουν εγκαίρως τον φάκελό τους. Η ώρα υποβολής της αίτησης θα καθορίσει τη σειρά προτεραιότητας. Παραλείψεις στα δικαιολογητικά ή καθυστερήσεις στις προθεσμίες μπορεί να τους αφήσουν εκτός επιδότησης.

Στην πρώτη γραμμή για τις αιτήσεις χρηματοδότησης θα βρεθούν οι ιδιοκτήτες κλειστών κατοικιών. Θα ακολουθήσουν όσοι θέλουν να ανακαινίσουν το σπίτι στο οποίο ήδη μένουν. Οι αιτήσεις θα γίνονται μόνο ηλεκτρονικά, στο πληροφοριακό σύστημα που διαχειρίζεται το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), χωρίς έντυπο φάκελο δικαιολογητικών. Τις ακριβείς ημερομηνίες θα ορίσει ο φορέας υλοποίησης με πρόσκληση.

Ο οδηγός περιγράφει κάθε στάδιο, από τη συμπλήρωση της αίτησης και τον προϋπολογισμό των εργασιών μέχρι την αξιολόγηση, την έγκριση και την εκταμίευση της επιχορήγησης. Διευκρινίζει ακόμη ότι η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας δεν εγγυάται τη χρηματοδότηση. Οι ενδιαφερόμενοι θα περάσουν από πρόσθετους ελέγχους και θα πρέπει να τηρήσουν συγκεκριμένες προθεσμίες.

Το κύριο βάρος αφορά την προετοιμασία του Σχεδίου Παρεμβάσεων, την ορθή αποτύπωση του κόστους και την έγκαιρη τακτοποίηση εκκρεμοτήτων του ακινήτου. Μετά τη θετική αξιολόγηση ισχύει στενό χρονικό περιθώριο. Από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως επιλέξιμης, οι ιδιοκτήτες έχουν τρεις μήνες για να προσκομίσουν το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Αν δεν το πράξουν, η αίτηση απορρίπτεται αυτοδικαίως.

Οι βασικές παράμετροι της χρηματοδότησης

Η σειρά εισόδου στην πλατφόρμα ορίζεται σε δύο βασικές φάσεις. Η πρώτη καλύπτει αποκλειστικά τα κλειστά ακίνητα, ανεξάρτητα από εισοδηματική κατηγορία. Η δεύτερη αφορά τις κατοικίες που ήδη χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία. Για τις δεύτερες προβλέπεται επιμέρους προτεραιότητα ανά εισοδηματική κατηγορία, με πρώτη την κατηγορία χαμηλότερου εισοδήματος. Προϋπόθεση συμμετοχής είναι να έχει εκδοθεί προηγουμένως Βεβαίωση Επιλεξιμότητας για τη συγκεκριμένη κατοικία.

Η χρονική στιγμή της υποβολής καθορίζει τη σειρά προτεραιότητας. Οι αιτήσεις κατατίθενται μόνο ηλεκτρονικά, μέσω του πληροφοριακού συστήματος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ), με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Κάθε αίτηση λαμβάνει ηλεκτρονική χρονοσφραγίδα με την ακριβή ημερομηνία και ώρα υποβολής. Με βάση αυτή συντάσσονται πίνακες κατάταξης ανά Περιφέρεια. Οι αιτήσεις χαρακτηρίζονται «αρχικά επιλέξιμες» ώσπου να εξαντληθεί ο διαθέσιμος προϋπολογισμός. Οι υπόλοιπες εντάσσονται στη λίστα επιλαχόντων και μπορούν να ενεργοποιηθούν αν προκύψουν διαθέσιμοι πόροι.

Κεντρικό στοιχείο της αίτησης είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων. Σε αυτό καταγράφονται οι προτεινόμενες εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, μαζί με τον αντίστοιχο προϋπολογισμό. Στην αρχική υποβολή δηλώνονται τα συνολικά κόστη. Η αναλυτική εξειδίκευση των εργασιών γίνεται σε επόμενο στάδιο, μαζί με το πρώτο ενεργειακό πιστοποιητικό και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων δεν μπορεί να ξεπεράσει το ποσό που δηλώθηκε αρχικά. Αν το κόστος υποεκτιμηθεί, η διαφορά μπορεί να επιβαρύνει οικονομικά τον ιδιοκτήτη. Η συνδρομή τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική, συστήνεται όμως για τη σωστή επιλογή και κοστολόγηση των εργασιών.

Στην αρχική υποβολή ζητούνται το Σχέδιο Παρεμβάσεων, οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, κατά περίπτωση, πρόσθετα νομιμοποιητικά ή άλλα δικαιολογητικά. Οι ενδιαφερόμενοι χρειάζεται να ελέγξουν εγκαίρως αν τα στοιχεία του ακινήτου συμφωνούν με το Ε9 και να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες συναινέσεις συνιδιοκτητών.

Αν υπάρχουν αυθαίρετες κατασκευές, η υπαγωγή στον σχετικό νόμο τακτοποίησης πρέπει κατά κανόνα να έχει γίνει πριν από την αίτηση χρηματοδότησης. Ο οδηγός προβλέπει ειδική εξαίρεση για μεταγενέστερη δήλωση, όταν η απόκλιση της ωφέλιμης επιφάνειας δεν ξεπερνά τα 7 τετραγωνικά μέτρα, ώστε οι ενεργειακές παρεμβάσεις να είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία. Κατά την υποβολή της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας, η δήλωση πρέπει να βρίσκεται σε οριστική υπαγωγή. Πριν από την τελική εκταμίευση πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η περαίωση της τακτοποίησης.

Το τρίμηνο μετά την αρχική αξιολόγηση μπορεί να στοιχίσει την επιδότηση. Η αρχική θετική αξιολόγηση δεν ισοδυναμεί με οριστική έγκριση. Οι ιδιοκτήτες με αιτήσεις που χαρακτηρίζονται «επιλέξιμες» οφείλουν μέσα σε τρεις μήνες να υποβάλουν το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Α΄ ΠΕΑ) και την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας. Μέσω της ταυτότητας διασταυρώνονται τα στοιχεία νομιμότητας, χρήσης, επιφάνειας και παλαιότητας του ακινήτου. Αν η υποβολή δεν γίνει εμπρόθεσμα, ακολουθεί αυτοδίκαιη απόρριψη. Όσες αιτήσεις ολοκληρώνουν επιτυχώς τη διαδικασία προχωρούν προς υπαγωγή.

Πρόσθετος έλεγχος προβλέπεται για αιτήσεις στις οποίες οι διασταυρώσεις δεν μπορούν να ολοκληρωθούν αυτοματοποιημένα. Σε αυτές ανήκουν περιπτώσεις αναπηρίας, τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών, μεταβολών οικογενειακής κατάστασης, καθώς και συγκεκριμένες περιπτώσεις μίσθωσης ή δωρεάν παραχώρησης κατοικίας. Για τις κατηγορίες αυτές μπορεί να ζητηθούν πρόσθετα πιστοποιητικά ή διευκρινίσεις. Όπου εφαρμόζονται οι κανόνες ενισχύσεων ήσσονος σημασίας, γίνεται έλεγχος σώρευσης κρατικών ενισχύσεων.

Μετά την ανάρτηση των αρχικών πινάκων κατάταξης, οι ενδιαφερόμενοι έχουν αποκλειστική προθεσμία επτά ημερών για να υποβάλουν ηλεκτρονικά ένσταση. Δεν εξετάζονται ενστάσεις που αμφισβητούν στοιχεία αντλημένα ορθά από επίσημα δημόσια μητρώα, εκτός αν συντρέχουν οι ειδικές εξαιρέσεις που ορίζει ο οδηγός.

Μετά την έκδοση της απόφασης υπαγωγής, ο δικαιούχος ενημερώνεται για τον εγκεκριμένο προϋπολογισμό, την επιχορήγηση, την ιδιωτική συμμετοχή και το χρονοδιάγραμμα των εργασιών. Σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό πιστώνεται η πρώτη δόση, που αντιστοιχεί στο 60% της εγκεκριμένης επιχορήγησης. Για να χρησιμοποιηθεί, πρέπει προηγουμένως να έχει καταβληθεί τραπεζικά τουλάχιστον το 40% των ιδίων κεφαλαίων που απαιτούνται για το έργο. Τα ποσά της επιχορήγησης μένουν δεσμευμένα για τις εγκεκριμένες εργασίες και κατευθύνονται στους αναδόχους και τους προμηθευτές.

Μετά την υπαγωγή, οι δικαιούχοι έχουν έως 18 μήνες για να ολοκληρώσουν το έργο, με καταληκτικό όριο την 31η Δεκεμβρίου 2028. Για την οριστική εκταμίευση απαιτούνται δεύτερη ενεργειακή επιθεώρηση, αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, αυτοψία από Ελεγκτή Δόμησης και οικονομικός έλεγχος των παραστατικών. Όλες οι πληρωμές πρέπει να γίνονται μέσω τραπεζικού συστήματος. Συναλλαγές με μετρητά δεν αναγνωρίζονται ως επιλέξιμες.

Δέσμευση πέντε ετών για τα ακίνητα

Οι ιδιοκτήτες που θα λάβουν την επιδότηση δεσμεύονται να διατηρήσουν την προβλεπόμενη χρήση της κατοικίας για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Για τις κατοικίες που θα διατεθούν σε μακροχρόνια μίσθωση ισχύουν αυστηροί περιορισμοί. Όσοι εντάξουν κλειστή κατοικία με σκοπό την εκμίσθωση οφείλουν να συνάψουν και να δηλώσουν στην ΑΑΔΕ μισθωτήριο μέσα σε οκτώ μήνες από τη δήλωση πιστοποίησης ολοκλήρωσης του έργου και τη χορήγηση της ενίσχυσης. Το ακίνητο πρέπει να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Κατά την πρώτη τριετία το ενοίκιο δεν μπορεί να αυξηθεί, ακόμη και αν αλλάξει ο μισθωτής.

Επιτρέπονται διαστήματα χωρίς ενοικιαστή έως 11 μήνες συνολικά μέσα στην πενταετία. Αν το όριο ξεπεραστεί, η περίοδος δέσμευσης παρατείνεται αναλόγως.

Στην ίδια πενταετία δεν επιτρέπεται η εγγραφή των εκμισθούμενων ακινήτων στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Διαμονής ούτε η διάθεσή τους μέσω Airbnb. Απαγορεύονται επίσης η εκμίσθωση για επαγγελματική χρήση, η υπεκμίσθωση και η παραχώρηση χρήσης.

Αν επιδοτούμενο ακίνητο μεταβιβαστεί μέσα στην πενταετία, επιστρέφεται ολόκληρη η επιχορήγηση. Για άλλες παραβάσεις προβλέπεται ανάκτηση της ενίσχυσης ανάλογα με το διάστημα μη συμμόρφωσης.

Η τήρηση των υποχρεώσεων θα ελέγχεται τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, με διασταυρώσεις των δηλώσεων Ε1 και Ε9, των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων και των στοιχείων βραχυχρόνιας μίσθωσης της ΑΑΔΕ. Οι δικαιούχοι πρέπει ακόμη να παρακολουθούν τις ειδοποιήσεις στο πληροφοριακό σύστημα, να φυλάσσουν τα δικαιολογητικά του έργου και να αποδέχονται τους προβλεπόμενους επιτόπιους ελέγχους.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow